Rzeźba powierzchni jakiejkolwiek części skorupy ziemskiej jest różnicą miedzy napięciem ruchów górotwórczych. mających swą przyczynę bytu wewnątrz ziemi, a czynnikami zewnętrznymi, niwelującymi.Jest ona chwilowym wyrazem ich ciągle zmiennego ustosunkowania. Abstrahując od czynników wewnętrznych, geodynamicznych, można ją uważać za skutek działania atmosfery i tych wszystkich zjawisk, które w niej mają swą przyczynę lub siedzibę, na dany kompleks skał. Opuszczamy oczywiście wtedy przyczynę najważniejszą, ale z punktem widzenia malarskiego, dla oka, takie ograniczenie jest najzupełniej dozwolone. To też ograniczamy się na razie w ten sposób; uważajmy ponadto chwilowo wpływ atmosferyczny za stały i równomierny na całej przestrzeni Tatr, a to wszystko po to, aby się móc przynajmniej ogólnikowo rozpatrzeć w cechach charakterystycznych wyglądu powierzchni.

konstrukcja dachu

Jako najbardziej charakterystyczna dla gór o typie alpejskim uderza nas przede wszystkim kraina turni i nagich grani. Jest ona u nas przywiązana przede wszystkim do Tatr wschodnich albo wysokich, zatem pod względem petrograficznym do granitu.

Istotnie spustoszenie najszybszym tempem postępuje w krainie turni. Potrzaskany na wszystkie strony granit, przejęty szczelinami na wskroś, rozpada się na graniach w potężne bryły. W dalszym procesie wystarcza piorun albo nawet silniejszy podmuch wiatru, aby góry całe runęły w przepaść, miażdżąc wszystko po drodze i rozbijając w pył. Na zboczach zaś stale, wśród ciszy, zimą i latem odpadają od ścian grudki zwietrzałe, które marznąca woda odsądziła jej od reszty, i spadają w bruzdy skalne czyli żleby, sunąc niemi ku dołowi. Jest to t. zw. »piarg«. W pewnej wysokości ścian piargi gromadzą się, tworząc stożki nasypowe różnej wielkości, układając się w tych stożkach wedle grubości ziarna i brył. Wielkie głazy spadają za zewnątrz, pył trzyma się wierzchołka stożka, najbliżej ścian żlebu. Spotykamy w Tatrach stożki do 400 m wysokie.

konstrukcja dachu